بررسی تخصصی کنتاکتورهای اشنایدر: از ولتاژهای بوبین تا کنتاکت‌های کمکی سری D

کنتاکتورهای اشنایدر از جمله تجهیزات کلیدی در صنعت برق و اتوماسیون هستند که شناخت دقیق مشخصات آن‌ها، به‌ویژه در زمینه ولتاژ تغذیه و تجهیزات جانبی، برای مهندسان و تکنسین‌ها ضروری است. در این مقاله، به بررسی پرمصرف‌ترین و کم‌مصرف‌ترین ولتاژهای بوبین، دلایل تنوع آن‌ها در صنعت و همچنین معرفی کنتاکت‌های کمکی سری D می‌پردازیم.

 

انواع ولتاژ بوبین در کنتاکتورهای اشنایدر و دلایل تنوع آن 

یکی از پارامترهای اصلی در انتخاب کنتاکتور، ولتاژ تغذیه بوبین (Coil Voltage) است. بوبین‌ها در دو دسته کلی AC (جریان متناوب) و DC (جریان مستقیم) تولید می‌شوند.

 

کد ولتاژ بوبین	ولتاژ و نوع جریان	میزان مصرف / کاربرد اصلی
M7	220V AC	پرمصرف‌ترین ولتاژ در بازار برق ایران و تابلوهای استاندارد
B7	24V AC	پرکاربرد در سیستم‌های کنترلی AC کم‌ولتاژ
BD	24V DC	پرمصرف در سیستم‌های اتوماسیون و خروجی‌های PLC
E7 / EDB	48V AC/DC	پرکاربرد در مدارات فرمان خاص و صنعتی
FD	110V DC	کم‌مصرف (استفاده محدود در صنایع خاص)
MD	220V DC	بسیار کم‌مصرف

محصولات موجود به تفکیک بوبین و جریان :

۱. پرمصرف‌ترین ولتاژهای بوبین در بازار

در میان انواع مختلف کنتاکتورهای اشنایدر، بوبین ۲۲۰ ولت AC بیشترین تقاضا و مصرف را در بازار به خود اختصاص داده است. پس از آن، ولتاژهای ۴۸ ولت و ۲۴ ولت در رده‌های بعدی قرار می‌گیرند.

بسته به نوع پروژه و نیاز سیستم، کدهای ولتاژی خاصی برای ولتاژ ۲۴ ولت استفاده می‌شود؛ از جمله:

 

• • کد BD: برای ولتاژ ۲۴ ولت DC

• • کد B7: برای ولتاژ ۲۴ ولت AC

۲. دلایل تنوع ولتاژ بوبین در صنایع مختلف

شاید این سوال پیش بیاید که چرا تا این حد تنوع در ولتاژ بوبین کنتاکتورها وجود دارد؟ این موضوع دو دلیل عمده دارد:

 

• • واردات ماشین‌آلات صنعتی: بسیاری از دستگاه‌ها و تجهیزات صنعتی موجود در کارخانه‌ها، از کشورهای مختلفی مانند آلمان، روسیه و انگلستان وارد شده‌اند. هر یک از این کشورها در طراحی ماشین‌آلات خود از استانداردهای ولتاژی متفاوتی استفاده کرده‌اند.

• • الزامات حفاظتی: نیازهای مرتبط با سیستم‌های کنترلی و استانداردهای ایمنی مختص به هر صنعت، طراحان را ملزم می‌کند تا ولتاژهای متفاوتی را برای مدارهای فرمان خود انتخاب کنند.

۳. کاربرد ولتاژ ۲۴ ولت DC و ملاحظات ایمنی و محیطی

استفاده از ولتاژ ۲۴ ولت DC (کد BD) جایگاه ویژه‌ای در صنعت دارد. کاربرد اصلی این ولتاژ در تابلوهای برق مجهز به سیستم‌های PLC است.

علاوه بر بحث اتوماسیون، شرایط محیطی نیز در انتخاب ولتاژ نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. در محیط‌های با رطوبت بالا یا مکان‌هایی که خطر برق‌گرفتگی تکنسین‌ها و اپراتورها را تهدید می‌کند، استانداردهای ایمنی افراد را به سمت استفاده از ولتاژهای مستقیم (DC) یا ولتاژ ۱۱۰ ولت سوق می‌دهد تا خطرات جانی به حداقل برسد.

۴. کم‌مصرف‌ترین کدهای ولتاژ کنتاکتور اشنایدر

در کنار ولتاژهای پرطرفدار، برخی کدهای ولتاژی نیز تقاضای بسیار پایینی دارند. بر اساس تجربیات بازار (طی یک بازه ۱۰ ساله)، کدهای زیر از جمله کم‌مصرف‌ترین‌ها به شمار می‌روند و حجم فروش بسیار ناچیزی دارند:

 

• • کد FD: معرف ولتاژ ۱۱۰ ولت DC (استفاده از این کد در بازار بسیار نادر است).

• • کد MD: معرف ولتاژ ۲۲۰ ولت DC.

۵. آشنایی با کنتاکت‌های کمکی (Auxiliary Contacts) سری TeSys D

بخش مهمی از کاربرد کنتاکتورها به تجهیزات جانبی آن‌ها وابسته است. یکی از این تجهیزات، کنتاکت‌های کمکی نصب از رو (Top Mounted) است که برای کنتاکتورهای سری TeSys D طراحی شده‌اند.

این کنتاکت‌های کمکی برای توسعه مدارهای فرمان استفاده می‌شوند و در دو مدل اصلی تولید و به بازار عرضه می‌گردند:

 

• • مدل‌های ۲ پلاتینه

• • مدل‌های ۴ پلاتینه

این تجهیزات از نظر تنوع و ترکیب تیغه‌ها (پلاتین‌ها) حالت‌های مختلفی دارند که پرکاربردترین آن‌ها عبارتند از:

 

• • ترکیب 2NO + 2NC (دو پلاتین باز و دو پلاتین بسته)

• • ترکیب 3NO + 1NC (سه پلاتین باز و یک پلاتین بسته)

نتیجه‌گیری

شناخت دقیق ولتاژهای بوبین (از ۲۲۰ ولت پرمصرف تا کدهای خاصی مانند FD) و درک دلایل استفاده از آن‌ها در کنار سیستم‌های PLC و محیط‌های مرطوب، به انتخاب صحیح تجهیزات کمک شایانی می‌کند. همچنین استفاده از کنتاکت‌های کمکی سری D با ترکیب‌های مختلف تیغه‌ها، انعطاف‌پذیری بالایی را برای طراحی مدارهای فرمان و اینترلاک فراهم می‌آورد.